อาณาจักรหนองแส หรือ เรียกตามจารึกก่อนสมัยพุทธกาล คือ “อาณาจักอาฬวี” หรือ อาฬว(อ่านว่า อา ละ วะ และเพื้ยนมาเป็น อาณาจักรอ้ายลาว ในที่สุด อาณาจักรอาฬวีนี้ ได้ปรากฏจารึกในพระไตรปิฏกว่า “พระพุทธเจ้า บรมศาสดาแห่งศาสนาพุทธ ได้เสด็จมาปราบอาฬวกยักษ์(เนื่องจากผู้ที่อยู่ในอาณาจักรอาฬวีนี้ เป็นชนเผ่าไทปา มีร่างกายใหญ่โต และเมื่อทำสงครามก็จะสังหารข้าศึก และต้มกินเป็นอาหาร) พระพุทธองค์ได้ทรงเสด็จมาปราบหัวหน้าเผ่าไทปา จนสยบยอมปาวาณาตนเป็นอุบาสก และนิมนต์พระพุทธองค์ให้จำพรรษา ณ อาณาจักรอาฬวีนี้ ถึง 2 พรรษา ทั้งยังได้บัญญัติพระวินัยส่วนปราชิก ในข้อว่า “ภิกขุเจตนาฆ่ามนุษย์ให้ตาย ต้องอาบัติปราชิก”
อาณาจักรหนองแส ที่ได้ชื่อเช่นนั้นเพราะเป็นหนองน้ำขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ด้านตะวันออกของแม่น้ำโขง ครอบคลุมเขตมณฑลยูนนานทั้งหมดของจีนปัจจุบัน
แต่ในยุคโบราณชาวอ้ายลาว หรือ อาฬว-อาฬวี เรียกหนองน้ำนี้ว่า หนองแส หรือ หนองกระแสแสนย่าน
จีนเรียกตาลีฟู บ้านเมืองบริเวณนี้เรียกว่า อาณาจักรลาวหนองแส หรือ น่านเจ้า (แปลว่า ผู้ยิ่งใหญ่เมืองใต้ = น่าน แปลว่า ใต้, เจ้า หรือ โจว แปลว่า ผู้ยิ่งใหญ่)ซึ่งมีประวัติศาสตร์การปกครองบ้านเมืองสืบต่อกันมาหลายร้อยปี บางช่วงตกเป็นเมืองขึ้นของจีน และบางช่วงเป็นรัฐเอกราช
ล่วงมาถึงยุคสมัย ขุนบรมราชาธิราช หรือ พระเจ้าพีล่อโก๊ะ ซึ่งเป็นกษัตริย์อ้ายลาว(อาฬวี)ผู้กล้าหาญทรงชำนาญในการสงครามอย่างยอดยิ่ง
ได้ทรงแผ่อาณาเขตลาวหนองแสให้กว้างขวางที่สุด เสวยราชสมบัติในนครหนองแสเมื่อปี พ.ศ. ๑๒๗๒ (ค.ศ.๗๒๙) เมื่อมีพระชนมายุ ๓๒ ปี